Powiat - Charakterystyka

Tradycje pszczyńskiego stroju

Jednym z elementów kultury ludowej jest strój. Strój ten jest jednym z wyróżniających się odrębnością ubiorów ludu śląskiego. W przeciwieństwie do stroju kobiecego, ubiór męski zaginął ostatecznie wiele lat temu.

Strój mężczyzny
na pszczyńskiej wsi nie był jednolity. Różnił się on w zależności od stanu majątkowego i pozycji w społeczności wiejskiej. Typem najczęściej spotykanym u siodłaków był strój złożony z lnianej koszuli, brucleka i spodni wpuszczanych w buty z cholewkami.
Koszula - wykonana była z płótna lnianego skrojonego z prostokątnych, zszytych płatów.
Bruclek - rodzaj sukiennej kamizelki bez rękawów, to podstawowy element stroju męskiego.
Spodnie - wykonywane z sukna czarnego lub granatowego, górą luźne, dołem zwężane, przystosowane do wpuszczania do butów.
Buty - kupował sobie tylko bogaty gospodarz, wykonywane były z drogiej skóry. Posiadały wysokie cholewy „zgrzybane” u kostek.
Żupan, płoszcz - te dwa rodzaje wierzchniego okrycia noszono w zależności od upodobania właściciela.
Żupan był szyty z sukna modrego lub czarnego. Sięgał poniżej kolan, wcięty nieco w pasie, z szerokimi rękawami i dużym kołnierzem, zapinanym przeważnie na pętelki.
Bardziej oryginalnym ubiorem był płoszcz. Wykonywano go z sukna granatowego, czarnego lub białego. Płoszcz ma wygląd podwójnej, fałdowanej peleryny, sięgającej łydek. Zapinany był na mosiężną sprzączkę pod szyją.
Kapelusz - był nieodzowną częścią ubioru każdego gospodarza. Wykonywano go z filcu w kolorze czarnym, z czarną lub barwną taśmą wykończoną kokardą.

Na kobiecy strój składają się: oplecek przyszyty do spódnicy, koszula, kabotek, trzewiki, czepiec z czepidłem oraz zopaska.
Koszula - wykonana z jednego płata płótna była lekko zmarszczona w pasie.
Kabotek - czyli bluzkę wkładano na koszulę, wykonany był z białego, cienkiego płótna. Z boku doszywane były krótkie rękawki, suto marszczone i zaciągane tasiemką.
Oplecek z kiecką - to podstawowa część dawnego stroju kobiecego. Kiecka wykonana jest z sukna cienkiego, przy czym na uszycie jednej kiecki zużywano do 5 metrów materiału. Górną, mocno marszczoną część przyszywano do oplecka, wykonanego z aksamitu lub brokatu. Oplecek był haftowany wełną lub jedwabiem w bogate kolorowe motywy roślinne.
Trzewiki - to element wprowadzony do stroju stosunkowo późno. Latem w ogóle nie noszono obuwia, zimą bardziej zamożne kobiety nosiły wysokie sznurowane buciki na obcasie.
Od połowy XIX w. zaczęto kupować na targach niskie trzewiki na obcasie, zapinane z przodu na sprzączkę.
Nakrycie głowy. Do lat dwudziestych XX w. typowym nakryciem głowy u mężatek był czepiec z założonym na niego czepidłem, zwanym też żurkiem. Czepiec wykonywany był z koronkowej siatki szydełkowej roboty.
Na czepiec nakładano niedużą, trójkątną chustę płócienną, zwaną czepidłem.
Zopaski - były nieodzownym elementem ubioru kobiety. Na co dzień chroniły kieckę przed zabrudzeniem w czasie pracy, od święta były ozdobą.
Ubiór kobiet pszczyńskich przeszedł ewolucję w stosunku do stroju końca XIX w. Oplecek nie jest już ozdobnie haftowany Wyszły z użycia haftowane kabotki i czepce. Powszechnym elementem tego stroju stała się teraz jakla. Stanowi ona ubiór wierzchni.

Tradycje pszczyńskiego stroju troskliwie kultywuje istniejący od 1960r. Zespół Regionalny Pszczyna, który zbiera, dokumentuje i prezentuje na scenie pieśni, tańce, obrzędy i zwyczaje tego regionu.
W wielu wioskach pszczyńskich powstały zespoły, które z powodzeniem prezentują dawne tradycje, pieśni związane z kulturą ludową tej ziemi. Bardziej znane zespoły działają w Frydku, Woli, Jankowicach, Rudołtowicach, Goczałkowicach Zdroju, Jarząbkowicach, Mizerowie, Pawłowicach i Krzyżowicach.
Warto także wspomnieć o najstarszym na Górnym Śląsku chórze mieszanym Lutnia. Chórze, który od ponad 90 lat kultywuje na ziemi pszczyńskiej tradycje patriotyczne.

Skansen - Zagroda Wsi Pszczyńskiej ul. Parkowa
43-200 Pszczyna
tel. 604-508-718
www.skansen.pszczyna.pl

Tradycje pszczyńskiego stroju Tradycje pszczyńskiego stroju Tradycje pszczyńskiego stroju Tradycje pszczyńskiego stroju Tradycje pszczyńskiego stroju Tradycje pszczyńskiego stroju Tradycje pszczyńskiego stroju

teksty: E. Famulok, J. Cebulski
Grafika przedstawiająca koronawirusa. Pod linkiem znajdują się aktualne informacje dotyczące koronawirusa, jak postępować w przypadku podejrzenia zakażenia, działania podejmowane przez powiat pszczyński, zasady działania Starostwa Powiatowego i jednostek, Szpitala Powiatowego, szkół ponadpodstawowych, informacje dla osób z niepełnosprawnościami.
Grafika przedstawiająca budynek Szpitala Powiatowego w Pszczynie wraz z parkingiem. Pod linkiem informacja o możliwościach wsparcia Szpitala Powiatowego w Pszczynie – wpłacanie darowizn na zakup środków ochrony osobistej, 1% podatku, wpłaty na konta stowarzyszenia Omnibus.
Grafika przedstawiająca budynek Starostwa Powiatowego w Pszczynie. Pod linkiem szczegółowy opis procedur, wnioski do pobrania, informacje o opłatach i krok po kroku wyjaśnienie, jak załatwić swoją sprawę w Wydziale Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami, Wydziału Komunikacji i Transportu w Starostwie Powiatowym w Pszczynie oraz Powiatowego Zarządu Dróg w Pszczynie.
Grafika przedstawiająca trwająca budowę drogi – etap układania asfaltu, walec wyrównuje nawierzchnię. Pod linkiem mapa powiatu pszczyńskiego wraz z wykonanymi przez powiat pszczyński inwestycjami od 2010 roku. Najważniejsze inwestycje  drogowe, z zakresu bezpieczeństwa, edukacji, zdrowia, komunikacji czy ochrony środowiska.
Grafika przedstawiająca ikonę wiadomości mailowej – kopertę ze znakiem @ i napis Newsletter powiatowy. Pod linkiem informacje o powiatowym newsletterze, czyli przysyłanej na Twoją skrzynkę mailową raz w tygodniu wiadomości ze zbiorem najważniejszych informacji mijającego tygodnia. Aby aktywować usługę, trzeba wypełnić formularz.
Grafika przedstawiająca logo akcji Nie dokarmiaj smoga – Smog przedstawiony jako czarny smok. Napis Stan jakości powietrza w powiecie . Pod linkiem iInformacja o wynikach pomiarów jakości powietrza w powiecie pszczyńskim i województwie śląskim.
Grafika z napisem Powiatowe Centrum Organizacji Pozarządowych  i elementami zielonego loga powiatu pszczyńskiego w formie korony. Pod linkiem informacje o wsparciu organizacji pozarządowych w powiecie pszczyńskim.
Grafika z napisem Punkty nieodpłatnej pomocy prawnej i elementami zielonego loga powiatu pszczyńskiego w formie korony. Pod linkiem informacja o działaniu punktów, w których udzielana jest darmowa pomoc prawna w powiecie pszczyńskim. Godziny otwarcia, adresy, wnioski.
Grafika z napisem ekolejka Elektroniczny System Rezerwacji. Pod linkiem elektroniczny system rezerwacji wizyty w Starostwie Powiatowym w Pszczynie w wydziale komunikacji, wydziale geodezji oraz punkcie paszportowym. Tutaj zarezerwujesz swoją wizytę w urzędzie na daną godzinę.
Grafika z napisem Powiat bez barier i ikonką przedstawiającą osobę na wózku inwalidzkim oraz osobę sprawną pchającą wózek. Pod linkiem informator dla osób z niepełnosprawnościami. Zawiera informacje o dostępności obiektów w powiecie pszczyńskim, tworzą go osoby z niepełnosprawnościami.
Grafika przedstawiająca przekreślone ucho i napis Usługa tłumacza języka migowego w starostwie. Pod linkiem informacja o możliwości skorzystania z usługi tłumacza migowego.
Grafika z napisem To są marzenia, to są plany, na błękitnym tle oraz napis Klip o powiecie pszczyńskim. Pod linkiem piosenka promująca powiat pszczyński, nagrana w 2013 roku. Śpiewa Barbara Broda-Malon, występują mieszkańcy powiatu pszczyńskiego.
Grafika z napisem Powiatowy Punkt Informacji Turystycznej i elementami zielonego loga powiatu pszczyńskiego w formie korony. Pod linkiem godziny otwarcia oraz dane teleadresowe do Powiatowego Punktu Informacji Turystycznej w Centrum Przesiadkowym w Pszczynie.
Grafika ze zdjęciem białego autobusu oraz napisem Rozkład jazdy autobusów. Pod linkiem strona poświęcona liniom komunikacji publicznej w powiecie pszczyńskim. Aktualne rozkłady jazdy wszystkich linii na terenie powiatu, informacje o zmianach w rozkładach.
Grafika z godłem Polski – biały orzeł z żółtą koroną na czerownym tle oraz napis obywatel.gov.pl. Pod linkiem strona obywatel.gov.pl Ministerstwa Cyfryzacji o informacjach i usługach przyjaznych obywatelom.

Zapowiedzi imprez

23
Października