Nowatorska wędrówka przez życie i filozofię ks. Józefa Tischnera
Dzięki zaangażowaniu Powiatu Pszczyńskiego Pszczyna dołącza do miejsc, w których można bliżej poznać życie i filozofię księdza profesora Józefa Tischnera. W pckulu - jako piątym miejscu w Polsce i jedynym na Śląsku - otwarto wystawę „Tischner - doświadczenie 2025”. To nowatorska przestrzeń, która pozwala spotkać się z myślą jednej z najważniejszych postaci polskiej filozofii.

Otwarciu wystawy towarzyszył spacer po ekspozycji, który poprowadzili dr Bernadetta Cich, autorka i kuratorka ekspozycji oraz dr Przemysław Bukowski, współtwórca wystawy. Towarzyszył im Kazimierz Tischner - brat filozofa i prezes Stowarzyszenia „Drogami Tischnera”, który podczas oprowadzania kuratorskiego opowiadał anegdoty z ich życia.
- Wystawa związana jest z faktem, że rok 2025 z inicjatywy Kazimierza Tischnera i naszego Stowarzyszenia został ogłoszony przez Senat Rokiem Tischnerowskim. To w tym miejscu ekspozycja została zaprezentowana jako pierwsza. Teraz pojawiła się na Śląsku - właśnie w Pszczynie - mówiła Barbara Bandoła z Zarządu Powiatu Pszczyńskiego i Stowarzyszenia Drogami Tischnera, inicjatorka wystawy w Pszczynie. - Jesteście jedynym miastem na Śląsku, gdzie ta wystawa zostanie zaprezentowana - zaznaczył Kazimierz Tischner.
- To zaszczyt dla pszczyńskiej ziemi i naszego powiatu, że to właśnie tutaj prezentowana jest wystawa poświęcona postaci i myśli ks. Tischnera - mówił Grzegorz Wanot, starosta pszczyński. W otwarciu uczestniczył również burmistrz Pszczyny Dariusz Skrobol.
Jak podkreślała Bernadetta Cich, wystawa w swoim zamyśle miała pokazać, co pozostało 25 lat po śmierci ks. Tischnera. - Kiedy zastanawialiśmy się, co można by na tej wystawie pokazać doszliśmy do wniosku, że ona nie może być archiwistyczno-biograficzna. W 25 lat po śmierci - szczególnie to młodsze pokolenie - niekoniecznie musi się interesować tym, co Tischner studiował, czy gdzie pracował. To jego myśl jest najciekawsza. Jest tak uniwersalna, że wędruje przez te 25 lat i wędrować nie skończyła - mówiła autorka i kuratorka wystawy.

Minimalistyczna forma ekspozycji, oparta na naturalnych materiałach, świetle i prostych strukturach, nawiązuje do skromności i otwartości, które charakteryzowały ks. Tischnera. - Tischner badał ludzkie doświadczenia. Wybrał ścieżkę uprawiania filozofii, którą nazywa się w nauce filozofią człowieka. To doświadczenia ludzkie były dla niego najbardziej inspirujące i to na nich opiera swoją filozofię. Doświadczenie 2025 - jako tytuł wystawy - nawiązuje nie tylko do Roku ks. Józefa Tischnera, ale również do naszych doświadczeń - podkreślał dr Przemysław Bukowski.
Wystawa w nowatorski sposób łączy elementy biograficzne, audiowizualne oraz przestrzenne. Została zaprojektowana jako przestrzeń spotkania z myślą Tischnera, a nie jedynie chronologiczna opowieść o jego życiu. Zwiedzający mogą zatrzymać się przy książkach filozofa, obejrzeć osobiste pamiątki, w tym aparat fotograficzny czy laptop, na którym powstawały jego teksty - oraz doświadczyć filozofii w wymiarze codziennej refleksji.
Ekspozycja wykorzystuje elementy multimedialne. Dzięki interaktywnym kodom QR można m.in. usłyszeć autentyczne wypowiedzi filozofa, zobaczyć jego gestykulację i charakterystyczny uśmiech. Ważnym elementem wystawy są interaktywne instalacje odwołujące się do kluczowych dzieł jego filozofii.
Szczególne poruszenie wzbudza przestrzeń „Okna” - zbiorowy portret filozofa tworzony ze wspomnień i refleksji jego bliskich, przyjaciół, uczniów i czytelników.
Uwagę przyciąga również mural, którego pełny wizerunek Tischnera ujawnia się po użyciu smartfona - symboliczny gest, podkreślający potrzebę patrzenia na świat i drugiego człowieka z różnych perspektyw. - Tischner podkreślał, że zawsze warto patrzeć z różnych perspektyw. Jeśli z kimś rozmawiamy - to trzeba tak rozmawiać, jakbyśmy przez chwilę byli kimś innym - kimś z kim rozmawiamy. Nie, aby przejąć jego poglądy czy stać się nim, lecz po to, aby próbować go zrozumieć (...) Chodzi o to, by podejmować wysiłek wzajemnego zrozumienia, a to wymaga zmiany perspektywy patrzenia - podkreślała Bernadetta Cich.
Otwarcie wystawy i oprowadzanie kuratorskie zostało połączone z dyskusją z publicznością, którą poprowadziła Barbara Bandoła z Zarządu Powiatu Pszczyńskiego.
Wystawę można oglądać w Galerii w Foyer w pckulu do 12 lutego w godz. 9.00-21.00. Wstęp jest bezpłatny. - To nie jest zwykła wystawa. „Tischner - doświadczenie 2025” to zaproszenie do spotkania - z myślą, pytaniami i człowiekiem, który uczył, że bez zrozumienia nie ma prawdziwego dialogu - mówi Grzegorz Wanot, starosta pszczyński, który zaprasza mieszkańców do odwiedzenia wystawy, a szkoły do organizowania wizyt i zajęć edukacyjnych.
Wystawa „Tischner - doświadczenie 2025” powstała z inicjatywy Senatu RP, a jej organizatorem jest Stowarzyszenie Drogami Tischnera, przy wsparciu finansowym Centrum Myśli Jana Pawła II oraz Uniwersytetu SWPS.
Wprowadzenie: Biuro Rzecznika Prasowego