Zjawisko hejtu w Internecie staje się coraz powszechniejsze. Obraźliwe komentarze, poniżające memy, agresywne wpisy i filmy mające na celu ośmieszenie lub upokorzenie drugiego człowieka to codzienność mediów społecznościowych.

Co czwarty internauta przyznaje, że doświadczył hejtu, a 11% deklaruje, że zdarzyło im się hejtować. Mimo pozornej anonimowości, hejterzy nie są bezkarni.

Hejt w świetle prawa karnego

Polskie ustawodawstwo nie definiuje hejtu jako odrębnego przestępstwa, jednak wiele jego przejawów może być zakwalifikowanych jako czyny zabronione. Wśród nich znajdują się m.in. zniesławienie (art. 212 kk), zniewaga (art. 216 kk), groźby karalne (art. 190 kk), stalking (art. 190a kk), czy nawoływanie do nienawiści (art. 256 kk). Część z tych czynów ścigana jest z urzędu, inne - jak zniewaga - wyłącznie na wniosek pokrzywdzonego.

Niepełnoletni hejter też odpowiada

Młody wiek sprawcy nie oznacza braku odpowiedzialności. Osoby poniżej 17. roku życia odpowiadają na mocy ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Wobec nieletnich między 17 a 18 rokiem życia stosuje się już kodeks karny.

Badania pokazują, że świadomość młodych ludzi co do skutków udostępniania hejterskich treści jest bardzo niska. 60% badanych nie zdaje sobie sprawy, że samo pokazanie lub podanie dalej szkalującej treści może komuś wyrządzić realną krzywdę.

Gdzie zgłaszać hejt?

W przypadku cyberprzemocy warto reagować jak najszybciej. Oprócz policji i prokuratury, można zgłaszać hejt do nauczycieli, dyrekcji szkoły lub ośrodka pomocy społecznej - zwłaszcza gdy sprawcą lub ofiarą jest osoba niepełnoletnia, jak również rodzicom.

Funkcjonują też organizacje monitorujące przemoc w sieci, takie jak Ośrodek Monitorowania Rasistowskich i Ksenofobicznych Zachowań (omzrik.pl), Dyzurnet.pl (działający w ramach NASK) oraz Stowarzyszenie "Nigdy Więcej" (nigdywiecej.org). Również portale społecznościowe (np. Facebook) dają możliwość zgłaszania treści jako „nieodpowiednich”.

Ochrona dóbr osobistych - droga cywilna

Ofiara hejtu może dochodzić swoich praw także na drodze cywilnej. Zgodnie z art. 24 Kodeksu cywilnego, jeśli doszło do naruszenia dóbr osobistych - takich jak dobre imię, wizerunek, prywatność, zdrowie psychiczne - można żądać: zaniechania bezprawnych działań, usunięcia skutków naruszenia (np. przeprosin), zadośćuczynienia pieniężnego, wpłaty na cel społeczny lub odszkodowania.

Sprawę można wytoczyć w sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania sprawcy lub miejsca, gdzie doszło do naruszenia.

Nie jesteś sam - skorzystaj z bezpłatnej pomocy

Na terenie powiatu pszczyńskiego działa kilka punktów, w których można skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej lub poradnictwa obywatelskiego. Znajdują się - w Goczałkowicach-Zdroju, Woli, Kobiórze, Suszcu, Pszczynie oraz Pawłowicach. Zapisać należy się telefonicznie, mailowo, osobiście lub online za pośrednictwem strony internetowej otwiera się w nowym oknie.

Hejt w Internecie to nie tylko „niewinne” komentarze. To realna forma przemocy, która może zniszczyć czyjeś zdrowie psychiczne, reputację, a nawet życie. Dlatego nie warto być obojętnym - reaguj, zgłaszaj i wspieraj ofiary. W sieci, tak jak w życiu - obowiązują zasady i prawo.

Informacja została przygotowana na podstawie materiałów Stowarzyszenia DOGMA.

Plik do pobrania:
Hejt. Pszczyński Internet - wersja oryginalna, format pliku: PDF, rozmiar: 778.39 KB
Hejt. Pszczyński Internet - wersja dostępna, format pliku: DOCX, rozmiar: 310.03 KB

Wprowadzenie: Biuro Rzecznika Prasowego